Việc cài đặt, kinh doanh Windows, Office không có bản quyền để thu lợi có thể bị phạt tù đến 3 năm và phạt tiền tới 1 tỉ đồng.
Việc cài đặt, kinh doanh Windows, Office không có bản quyền để thu lợi có thể bị phạt tù đến 3 năm và phạt tiền tới 1 tỉ đồng.
Hiện nay, hoạt động cài đặt Windows hoặc Office không bản quyền với mức phí nhỏ đang được nhiều cửa hàng máy tính cung cấp như một dịch vụ phổ biến. Tuy nhiên, đằng sau mức phí đó, là nguy cơ vi phạm bản quyền phần mềm và có thể dẫn tới trách nhiệm hình sự.
Trong tháng 6.2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án hình sự về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan", đồng thời khám xét khẩn cấp 5 địa điểm tại Hà Nội và Phú Thọ là các doanh nghiệp kinh doanh máy tính, cung cấp dịch vụ cài đặt phần mềm Windows và Microsoft Office không bản quyền.
Theo cơ quan điều tra, giá bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office hiện dao động từ 4 - 9 triệu đồng cho mỗi máy tính. Với số lượng thiết bị vi phạm được phát hiện, thiệt hại đối với chủ thể quyền được ước tính lên tới hàng chục tỉ đồng.
Vụ việc khiến nhiều người đặt câu hỏi: Việc cài đặt Windows, Office không bản quyền để thu lợi có thể bị xử lý như thế nào và mức phạt cao nhất ra sao?
Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, luật sư Đỗ Xuân Thuần (Đoàn Luật sư TPHCM) cho biết, không phải mọi trường hợp sử dụng phần mềm không bản quyền đều bị xử lý hình sự.
Đối với cá nhân hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ cài đặt, sao chép, phân phối phần mềm trái phép nhằm mục đích kinh doanh, thu lợi hoặc gây thiệt hại lớn cho chủ sở hữu quyền tác giả thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi.
Theo đó, người không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan xâm phạm đến quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc để thu lợi bất chính từ 50 - 300 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 - dưới 500 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 - dưới 500 triệu đồng, thì bị phạt tiền từ 50 - 300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm đối với một trong các hành vi: Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.
Trường hợp phạm tội có tổ chức, thực hiện hành vi từ hai lần trở lên, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, mức phạt có thể lên tới 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 20 - 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong thời hạn từ 1 - 5 năm.
Đối với người dùng cá nhân, luật sư Đỗ Xuân Thuần cho rằng cần phân biệt rõ giữa hành vi sử dụng phần mềm không bản quyền và hành vi kinh doanh, cung cấp dịch vụ cài đặt phần mềm trái phép để thu lợi. Việc xử lý còn phụ thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và các căn cứ được cơ quan chức năng xác minh trong từng trường hợp cụ thể.
Trong trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cá nhân và tổ chức vi phạm vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 341/2025/NĐ-CP. Mức phạt đối với cá nhân có thể lên tới 50 triệu đồng tùy theo số lợi bất hợp pháp thu được, thiệt hại gây ra hoặc giá trị hàng hóa vi phạm. Tổ chức vi phạm bị áp dụng mức phạt gấp đôi.
Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ các bản sao phần mềm vi phạm trên môi trường mạng và hoàn trả khoản lợi nhuận bất hợp pháp cho chủ thể quyền nếu có phát sinh doanh thu từ hành vi vi phạm.
Bên cạnh rủi ro pháp lý, luật sư Đỗ Xuân Thuần cũng cảnh báo việc sử dụng các phiên bản Windows, Office được kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn thông tin. Những phần mềm này có thể bị cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp, tạo điều kiện cho các cuộc tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và xâm phạm bí mật của cơ quan, doanh nghiệp cũng như người dùng cá nhân.
Để giải quyết triệt để tình trạng vi phạm này, nếu chỉ siết chặt kiểm tra và chế tài xử phạt là chưa đủ. Cần phải thực hiện đồng bộ giải pháp: vừa ngăn chặn nguồn cung vi phạm, vừa xây dựng văn hóa tiêu dùng có trách nhiệm để tránh những rủi ro pháp lý cũng như nguy cơ mất an toàn thông tin.
Đọc bài gốc tại đây.