Các nhà khoa học đã sử dụng vòng sinh trưởng của cây bụi sa mạc để tái hiện lịch sử sa mạc hóa trong thời gian dài.
Các nhà khoa học đã sử dụng vòng sinh trưởng của cây bụi sa mạc để tái hiện lịch sử sa mạc hóa trong thời gian dài.
Một nhóm nghiên cứu thuộc Viện Sinh thái Môi trường và Tài nguyên Tây Bắc, trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, vừa công bố kết quả nghiên cứu mới về sa mạc hóa, mang lại thêm cơ sở khoa học cho công tác phục hồi sinh thái và quản lý đất đai tại các vùng khô hạn.
Theo Xinhua, điểm mới của nghiên cứu nằm ở việc sử dụng vòng sinh trưởng hằng năm của một số loài cây bụi sa mạc để tái tạo lịch sử sa mạc hóa với độ chính xác theo từng năm, điều mà trước đây rất ít công trình thực hiện được.
Giống như cây thân gỗ, một số loài cây bụi ở sa mạc cũng hình thành các vòng sinh trưởng mỗi năm. Những vòng này lưu giữ thông tin về lượng mưa, độ ẩm và điều kiện môi trường trong từng giai đoạn phát triển.
Kết hợp dữ liệu vòng sinh trưởng với ảnh viễn thám và các chỉ số thảm thực vật, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một phương pháp mới để theo dõi sự thay đổi của sa mạc theo thời gian dài.
Kết quả cho thấy khoảng 43,09% diện tích đất liền trên toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ sa mạc hóa cao. Những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất tập trung tại Địa Trung Hải, Đông Phi, Đông Á, Nam Phi, Tây Phi và một phần Nam Mỹ.
Nghiên cứu xác định khí hậu là yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy quá trình sa mạc hóa trên phạm vi toàn cầu, tiếp theo là chất lượng thảm thực vật và cách thức quản lý đất đai của con người.
Tại Trung Quốc, các nhà khoa học đã áp dụng phương pháp mới để nghiên cứu sa mạc Tengger và Ulan Buh. Kết quả cho thấy khu vực phía bắc sa mạc Ulan Buh có xu hướng giảm mức độ sa mạc hóa nhờ tác động của điều kiện khí hậu, trong khi khu vực phía nam chịu ảnh hưởng lớn hơn từ các hoạt động của con người.
Nhóm nghiên cứu cũng xác định Chỉ số Thực vật Vuông góc (Perpendicular Vegetation Index) là công cụ phù hợp nhất để theo dõi sự thay đổi của thảm thực vật ở những vùng đất khô hạn có tỷ lệ đất trống cao.
Theo các nhà khoa học, nghiên cứu không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế hình thành và phát triển của sa mạc hóa mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho các chương trình phục hồi sinh thái quy mô lớn, trong đó có Chương trình Rừng chắn gió Ba miền Bắc của Trung Quốc.
Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ mở rộng phương pháp này sang nhiều khu vực khác nhằm làm rõ hơn các yếu tố tự nhiên và con người tác động đến quá trình sa mạc hóa.
Đọc bài gốc tại đây.