Rủi ro lớn cho người dùng khi Zalo thu thập dữ liệu gương mặt và giọng nói

06/01 09:48
 

Nhiều ý kiến phân tích, có rủi ro cho người dùng khi Zalo thu thập dữ liệu gương mặt và giọng nói để định danh.

Nhiều ý kiến phân tích, có rủi ro cho người dùng khi Zalo thu thập dữ liệu gương mặt và giọng nói để định danh.

Như Báo Lao Động đã phản ánh, mới đây, "Zalo bất ngờ thu thập dữ liệu gương mặt và giọng nói người dùng" để định danh người dùng, thay thế cho cách thức chụp ảnh giấy tờ tùy thân trước đó.

Động thái được cho là nhằm điều chỉnh khi Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, tại Điều 29 về Bảo vệ dữ liệu cá nhân đối với các nền tảng mạng xã hội, dịch vụ truyền thông trực tuyến, Luật quy định "Không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung đầy đủ hoặc một phần giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực tài khoản".

Dù vậy, việc Zalo chuyển sang định danh bằng xác thực gương mặt, giọng nói cũng đặt ra nhiều dấu hỏi, thậm chí là nguy cơ với hậu quả khôn lường hơn.

Trao đổi với PV Báo Lao Động, Luật sư Trần Xuân Tiền - Trưởng Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) - nhấn mạnh, đây là vấn đề đáng quan ngại hơn bởi gương mặt, giọng nói là dữ liệu cá nhân nhạy cảm ở mức cao.

"Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học như gương mặt, giọng nói dùng để định danh đều thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm, được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Mức độ xâm phạm quyền riêng tư của loại dữ liệu này thậm chí còn cao hơn cả hình ảnh giấy tờ tùy thân, vì không thể thay đổi hay “cấp lại” khi bị lộ lọt" - Luật sư Trần Xuân Tiền phân tích.

Đồng thời, luật sư cũng khẳng định, việc thay đổi cách thức thu thập không làm thay đổi bản chất pháp lý. Nền tảng vẫn phải chứng minh: Mục đích thu thập là thực sự cần thiết cho dịch vụ; Phạm vi dữ liệu là tối thiểu; Thời gian lưu trữ, biện pháp bảo mật, bên thứ ba tiếp cận dữ liệu đều được công khai, minh bạch.

Nếu không chứng minh được các yếu tố này, dù là căn cước công dân (CCCD) hay sinh trắc học, đều có nguy cơ vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo Luật sư Trần Xuân Tiền, trong trường hợp này, rủi ro cho người dùng là rất lớn. Bởi dữ liệu gương mặt và giọng nói có thể bị lạm dụng cho các hành vi như giả mạo danh tính, deepfake, lừa đảo công nghệ cao.

"Khi xảy ra rò rỉ, thiệt hại của người dùng là lâu dài và khó khắc phục, trong khi trách nhiệm bồi thường, khắc phục hậu quả của doanh nghiệp hiện vẫn là câu hỏi lớn. Việc Zalo chuyển sang thu thập dữ liệu sinh trắc học không thể được xem là giải pháp “hợp lý hóa” định danh người dùng.

Trái lại, đây là vấn đề cần được cơ quan quản lý nhà nước giám sát chặt chẽ và người dùng có đầy đủ cơ sở pháp lý để đặt câu hỏi, phản đối hoặc yêu cầu làm rõ về tính cần thiết, hợp pháp và an toàn của hoạt động này" - Luật sư Trần Xuân Tiền nêu quan điểm.

Trước đó, những ngày cuối năm 2025, Zalo đưa ra một loạt điều khoản thu thập dữ liệu cá nhân gây tranh cãi. Nếu như không đồng ý với các điều khoản trong thỏa thuận do Zalo đưa ra, người dùng sẽ không thể tiếp tục sử dụng dịch vụ.

Ngày 29.12, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã có giấy mời gửi Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG, về việc thu thập, sử dụng thông tin người dùng trên nền tảng Zalo.

Đến ngày 31.12, Công ty VNG đề xuất lùi lịch làm việc với Bộ Công Thương về việc cập nhật thỏa thuận sử dụng Zalo do nội dung thông tin cần được tổng hợp và chuẩn bị.

Đọc bài gốc tại đây.