Thời điểm vàng để tháo gỡ điểm nghẽn ở thị trường công nghệ

09/01 15:12
 

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ được kỳ vọng tạo hành lang cho đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công...

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ được kỳ vọng tạo hành lang cho đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ.

Thực tế cho thấy, hoạt động chuyển giao công nghệ tại Việt Nam thời gian qua vẫn gặp nhiều khó khăn. Khái niệm công nghệ còn bị hiểu hẹp, chủ yếu gắn với máy móc, thiết bị hữu hình, trong khi các tài sản vô hình như dữ liệu, thuật toán hay phần mềm ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Bên cạnh đó, thị trường khoa học và công nghệ phát triển chậm, hệ thống trung gian thiếu tính chuyên nghiệp, khiến nhiều kết quả nghiên cứu và công nghệ không được thương mại hóa hiệu quả.

Trao đổi về vấn đề này, ông Chu Thúc Đạt - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ được xây dựng nhằm xử lý trực tiếp những vướng mắc nêu trên. Theo ông Đạt, Luật sửa đổi hướng tới hoàn thiện khung pháp lý, mở rộng cách tiếp cận về công nghệ và thúc đẩy thị trường công nghệ phát triển hiệu quả hơn.

Chia sẻ về định hướng của luật, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo thông tin: "Luật sửa đổi lần này tập trung vào ba mục tiêu chính: Một là tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ hiệu quả, đồng bộ, phù hợp yêu cầu thực tiễn và chủ trương phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tiệm cận xu thế quốc tế, tăng cường phân cấp và đơn giản hóa chính sách.

Hai là thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, tăng cường liên kết công nghệ giữa doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong nước với các chủ thể ở nước ngoài.

Ba là phát triển thị trường khoa học và công nghệ theo hướng hiệu quả, minh bạch và chuyên nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho các giao dịch công nghệ và tài sản trí tuệ, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế".

Một điểm mới đáng chú ý của luật sửa đổi là việc mở rộng khái niệm công nghệ. Theo đó, công nghệ không chỉ bao gồm máy móc, thiết bị mà còn mở rộng sang tri thức, dữ liệu, thiết kế, mô hình, thuật toán và phần mềm. Luật cũng làm rõ các hình thức chuyển giao như tài liệu công nghệ, quy trình quản lý chất lượng, tiêu chuẩn và thông số kỹ thuật, phản ánh đúng xu thế công nghệ hiện nay và giá trị gia tăng của tài sản trí tuệ.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ cũng hoàn thiện các quy định về xác lập và bảo vệ quyền sở hữu, quyền sử dụng công nghệ theo pháp luật về sở hữu trí tuệ, khoa học và công nghệ, quản lý tài sản công. Tổ chức, cá nhân có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp công nghệ được phép thương mại hóa công nghệ hoặc góp vốn bằng công nghệ trong các dự án đầu tư, doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Luật nhấn mạnh phát triển các tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ như môi giới, tư vấn, đánh giá, thẩm định giá công nghệ và kết nối cung - cầu theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch. Việc xây dựng các sàn giao dịch khoa học và công nghệ cùng cơ chế hỗ trợ đổi mới được kỳ vọng khắc phục những hạn chế hiện nay, tạo nền tảng để thị trường công nghệ vận hành thông suốt.

Theo ông Chu Thúc Đạt, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ sẽ có hiệu lực từ ngày 1.4.2026. Một số quy định về trình tự, thủ tục chấp thuận cấp giấy phép chuyển giao công nghệ được áp dụng ngay từ thời điểm luật được thông qua, nhằm sớm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn. Với 21 điều được sửa đổi, luật được kỳ vọng vừa kiểm soát rủi ro, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, thúc đẩy phát triển công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đọc bài gốc tại đây.