Một nhóm nghiên cứu Trung Quốc đã phát triển mô hình AI, có khả năng diễn giải dữ liệu thu thập từ các kính thiên văn khác nhau.
Một nhóm nghiên cứu Trung Quốc đã phát triển mô hình AI, có khả năng diễn giải dữ liệu thu thập từ các kính thiên văn khác nhau.
Mô hình có tên SpecCLIP dùng trí tuệ nhân tạo để xử lý dữ liệu do kính thiên văn thu thập. Thành tựu này cho thấy tiềm năng lớn của AI trong việc xử lý và tích hợp các bộ dữ liệu thiên văn khổng lồ.
Dữ liệu thu thập từ các kính thiên văn hay còn được gọi là quang phổ sao chứa thông tin đặc trưng về mỗi ngôi sao, bao gồm nhiệt độ, thành phần hóa học và trọng lực bề mặt, theo Tân Hoa Xã đưa tin.
Thông qua phân tích quang phổ, các nhà thiên văn có thể lần theo lịch sử tiến hóa của dải ngân hà từ thuở hình thành đến nay.
Tuy nhiên, giới nghiên cứu đang đối mặt với một thách thức lớn. Các kính thiên văn Lamost của Trung Quốc hay vệ tinh Gaia của châu Âu, thu thập dữ liệu quang phổ bằng những cách thức khác nhau. Bộ dữ liệu này không đồng nhất, khiến việc kết hợp trực tiếp để phân tích quy mô lớn gặp nhiều khó khăn.
Để vượt qua rào cản đó, nhóm nghiên cứu đến từ Đài quan sát thiên văn quốc gia thuộc Viện hàn lâm khoa học Trung Quốc, cùng các đơn vị khác đã đưa vào lĩnh vực thiên văn những khái niệm tương tự mô hình ngôn ngữ lớn. Họ tạo ra một hệ thống AI có khả năng tự học dữ liệu quang phổ từ nhiều nguồn khác nhau.
Theo Huang Yang thuộc Đại học Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc, SpecCLIP hoạt động như một "phiên dịch viên". Nhờ đó, các nhà khoa học có thể dễ dàng thực hiện phân tích kết hợp, đồng bộ và chuyển đổi dữ liệu giữa các thiết bị và dự án khảo sát.
Hiện SpecCLIP đã được đưa vào nhiều chương trình nghiên cứu mới. Chẳng hạn, trong dự án tìm kiếm các hành tinh giống trái đất, hệ thống này giúp các nhà khoa học phân tích chính xác đặc điểm của những ngôi sao có hành tinh quay quanh. Nhờ đó, họ rút ngắn thời gian sàng lọc và tăng khả năng tìm ra các hành tinh có điều kiện phù hợp cho sự sống.
Đọc bài gốc tại đây.