Mơ Show giữ giấc mơ sân khấu sau ánh đèn

Câu chuyện về những người đứng sau Mơ Show được chia sẻ trong chương trình “Người chung quanh ta”, phát sóng trên HTV.

Với họ, "giấc mơ sân khấu" không chỉ nằm trong câu chuyện được kể trước khán giả, mà còn là hành trình đưa những loại hình nghệ thuật truyền thống tiếp tục sống trong đời sống hôm nay.

Giữ một giấc mơ bằng nhiều năm khổ luyện

Trên sân khấu, khán giả chỉ nhìn thấy những cú nhào lộn trên không, những màn thăng bằng, những con rối chuyển động như có cảm xúc riêng. Nhưng phía sau sự liền mạch ấy là một quá trình tập luyện được tính bằng nhiều năm.

Một động tác xiếc chỉ xuất hiện vài giây có thể đã được lặp lại hàng trăm, hàng nghìn lần. Người nghệ sĩ phải ghi nhớ từng điểm rơi, khoảng cách, nhịp phối hợp và phản ứng của cơ thể.

Với múa rối, sự khổ luyện đôi khi nằm trong những chi tiết còn nhỏ hơn. Một cái nghiêng đầu, một chuyển động của bàn tay hay một nhịp dừng có thể quyết định nhân vật đang vui, buồn, tò mò hay sợ hãi.

Người nghệ sĩ xiếc không chỉ chinh phục độ khó, xiếc vốn dễ khiến người xem bị cuốn hút bởi cảm giác hồi hộp. Một động tác càng cao, càng khó hay càng mạo hiểm càng dễ khiến khán giả trầm trồ. Nhưng với đạo diễn xiếc Nguyễn Quốc Công, độ khó không phải mục tiêu duy nhất.

Trong Mơ Show, kỹ thuật xiếc được đặt vào hành trình trưởng thành của nhân vật Mơ. Những chuyển động trên không, thăng bằng hay nhào lộn không chỉ nhằm tạo hiệu ứng thị giác mà còn phải góp phần kể câu chuyện.

Một màn biểu diễn có thể tượng trưng cho khát vọng vươn lên, một lần mất thăng bằng có thể gợi ra cảm giác chông chênh, còn sự phối hợp giữa các nghệ sĩ có thể trở thành hình ảnh của niềm tin và sự đồng hành.

Khi ấy, người nghệ sĩ không chỉ thực hiện đúng kỹ thuật mà còn phải biết biểu đạt cảm xúc bằng chính cơ thể mình.

Khi người nghệ sĩ múa rối bước ra khỏi tấm rèm

Nếu nghệ sĩ xiếc thường xuất hiện trực diện dưới ánh đèn, người điều khiển rối lại có một cách hiện diện đặc biệt hơn. Trong Mơ Show, họ không hoàn toàn đứng phía sau sân khấu mà trực tiếp bước ra, trở thành một phần của câu chuyện.

Đạo diễn múa rối Trần Được cho biết người nghệ sĩ vừa phải điều khiển con rối, vừa thể hiện trạng thái cảm xúc tương ứng với nhân vật. "Bé Mơ nó buồn thì cái mặt của người diễn viên khi đang điều khiển cũng phải có cái sắc thái đó", anh chia sẻ.

Có những cảnh nhân vật Mơ quay lại nhìn chính người đang điều khiển mình. Khi ấy, nghệ sĩ cũng phải phản ứng, tạo nên một mối tương tác giữa con rối và con người trên sân khấu.

Để điều khiển một con rối, có thể cần tới ba nghệ sĩ phối hợp đồng thời. Người phụ trách đầu, người điều khiển tay, người đảm nhiệm những chuyển động khác phải cùng giữ một nhịp để nhân vật có thể "sống".

Cái khó của người làm rối vì thế không chỉ là khiến con rối cử động, mà là họ phải khiến khán giả tin rằng nhân vật ấy đang thực sự có cảm xúc.

Giữ truyền thống bằng một cách kể mới

Mơ Show sử dụng nhiều yếu tố hiện đại như công nghệ trình chiếu, ánh sáng và cách dàn dựng mới, nhưng bên trong vẫn là những chất liệu văn hóa quen thuộc. Âm nhạc khai thác những câu hò, điệu hát mang âm hưởng Nam Bộ rồi được phối lại để phù hợp hơn với nhịp điệu của sân khấu đương đại.

Đây cũng là câu chuyện mà những người làm xiếc, múa rối đang phải đối diện: làm sao để một loại hình nghệ thuật đã có từ lâu vẫn có thể tìm được khán giả mới.

Theo đạo diễn Trần Được, đổi mới không đồng nghĩa với việc rời bỏ những giá trị truyền thống. "Chúng tôi không xa rời những giá trị truyền thống, mà phát triển chúng để phù hợp hơn với thời đại ngày nay", anh chia sẻ.

Giữ nghề, vì thế không nhất thiết là giữ nguyên mọi cách biểu diễn cũ. Đôi khi, để phần "hồn" của nghệ thuật tiếp tục sống, người nghệ sĩ phải tìm một cách kể mới.

Phía sau Mơ Show không chỉ là một vở diễn mà còn là câu chuyện về những nghệ sĩ dành nhiều năm gắn bó với sân khấu, liên tục tìm cách làm mới nghề và giữ lại những giá trị truyền thống trong một đời sống có ngày càng nhiều hình thức giải trí mới.

Có người giữ giấc mơ bằng những cú nhào lộn được lặp lại hàng nghìn lần. Có người giữ giấc mơ bằng cách trao cảm xúc cho một con rối. Và khi ánh đèn sân khấu bật lên, tất cả những năm tháng ấy được gói lại trong hơn một giờ biểu diễn trước khán giả.

Đọc bài gốc tại đây.