Những show truyền hình ăn khách như Anh trai vượt ngàn chông gai , Tinh hà say hi dù hấp dẫn khán giả nhưng vẫn tồn tại một lỗ hổng...
Những show truyền hình ăn khách như Anh trai vượt ngàn chông gai, Tinh hà say hi dù hấp dẫn khán giả nhưng vẫn tồn tại một lỗ hổng gây tranh cãi.
Thứ 7 hàng tuần, những show truyền hình thực tế với format đối đầu bằng âm nhạc lên sóng cùng lúc, với những tập có thời lượng lên đến 4-5 tiếng đồng hồ.
Sau mỗi đêm diễn được phát sóng, mạng xã hội gần như luôn lặp lại một kịch bản quen thuộc: khán giả tranh cãi vì một tiết mục được đánh giá cao tại trường quay nhưng lại không tạo hiệu ứng khi lên sóng, hoặc ngược lại, một màn trình diễn khiến người xem truyền hình bùng nổ cảm xúc nhưng kết quả bình chọn trực tiếp lại khá khiêm tốn.
Đó không hẳn là dấu hiệu của một kết quả "không công bằng", mà phản ánh nghịch lý của truyền hình thực tế: cuộc thi được quyết định bởi cảm xúc của một nhóm khán giả tại hiện trường, trong khi giá trị của tiết mục lại được đánh giá bởi hàng triệu người xem qua màn ảnh.
Hai hệ quy chiếu khác nhau gần như không thể tạo ra cùng một đáp án.
Với Anh trai vượt ngàn chông gai hay Tinh hà say hi gây sốt thời gian qua, những tiết mục được chú ý nhất sau mỗi đêm diễn lại thường nhận kết quả kém may mắn.
2 tiết mục "Xa" (2,8 triệu lượt xem) và "Let me go" (1,9 triệu lượt xem) đang có thành tích tốt nhất, được khán giả quan tâm nhất sau công diễn 1 Anh trai vượt ngàn chông gai. Song cả 2 màn trình diễn đều thua, nằm trong nhóm nguy hiểm.
Ở Tinh hà say hi, ca khúc "Mưa vội phóng" của đội Wren Evans được đánh giá mới mẻ, ấn tượng nhưng chỉ xếp hạng 4, trong khi những tiết mục hạng trên bị cho là an toàn nhưng vẫn xếp hạng cao do có dàn ca sĩ sở hữu lực lượng người hâm mộ đông đảo.
Trước đây, Anh trai say hi, Em xinh say hi, Chị đẹp đạp gió với thể lệ bình chọn tương tự cũng nhận nhiều ý kiến trái chiều mỗi lần công chiếu.
Thực tế, đây không phải câu chuyện riêng của các chương trình tại Việt Nam. Từ American Idol, The X Factor, Produce 101 cho tới nhiều show âm nhạc tại Hàn Quốc, Anh hay Mỹ, kết quả bình chọn luôn là nguồn gốc của những cuộc tranh luận kéo dài.
Trên thực tế, khán giả trường quay và khán giả truyền hình đang thưởng thức những "sản phẩm" trong 2 không gian hoàn toàn khác nhau.
Tại hiện trường, người xem bị tác động rất mạnh bởi âm thanh vật lý, tiếng hò reo của hàng trăm người, hiệu ứng ánh sáng, sân khấu và bầu không khí tập thể.
Một phân đoạn cao trào hay màn dance break bùng nổ có thể khiến cả khán phòng đứng dậy hò hét và thúc đẩy cảm xúc bình chọn gần như ngay lập tức.
Trong khi đó, khán giả xem qua truyền hình lại tiếp nhận phiên bản đã được xử lý hậu kỳ. Góc máy cận, cảnh quay, được chau chuốt, âm thanh đã được xử lý kĩ càng giúp người xem dễ cảm nhận biểu cảm, cách kể chuyện và những chi tiết nghệ thuật tinh tế hơn.
Chính vì vậy, có những tiết mục không tạo "địa chấn" tại trường quay nhưng sau khi phát sóng lại nhận được lượng chia sẻ áp đảo trên mạng xã hội.
Một yếu tố khác khiến kết quả bình chọn thường gây tranh luận là bản chất của việc bỏ phiếu vốn thiên về cảm tính hơn là chấm điểm chuyên môn.
Khán giả trường quay không có bảng tiêu chí về kỹ thuật thanh nhạc, biên đạo hay cấu trúc sân khấu.
Lá phiếu của họ chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố ngoài chuyên môn: mức độ yêu thích nghệ sĩ, câu chuyện cá nhân, sức hút sân khấu, thậm chí cả thứ tự biểu diễn.
Một nghiên cứu trên EPJ Data Science cho thấy với các show thực tế như American Idol, người chiến thắng đôi khi là người kích hoạt được hành động bỏ phiếu của một nhóm khán giả, chứ chưa chắc là người tạo ra màn trình diễn được đánh giá cao nhất.
Tuy nhiên, chính sự chia rẽ ấy cũng chính là một phần trong "công thức thành công" của truyền hình thực tế.
Tranh luận sau mỗi vòng loại giúp các tiết mục tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội, kéo dài sức nóng truyền thông và giữ khán giả quay lại ở tập tiếp theo.
Truyền hình thực tế từ lâu đã không còn đơn thuần là cuộc thi chuyên môn, mà là sự kết hợp giữa nghệ thuật biểu diễn, khả năng kết nối công chúng và sức mạnh cộng đồng người hâm mộ.
Khi chấp nhận luật chơi đó, cũng cần chấp nhận rằng sẽ luôn tồn tại khoảng cách giữa "tiết mục hay nhất" và "tiết mục nhận nhiều phiếu nhất".
Đọc bài gốc tại đây.