Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Burgenstock, Thụy Sỹ, đã gặp trở ngại ngay trong ngày làm việc đầu tiên sau khi Tehran phản đối những phát biểu cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong khi các bên trung gian là Pakistan và Qatar đang nỗ lực thúc đẩy tiến trình đối thoại tiếp tục.
 |
| Cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran diễn ra khoảng 100 phút trước khi gặp chướng ngại do lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Nguồn:Anadolu) |
Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, vòng đàm phán đầu tiên giữa phái đoàn Mỹ và Iran kéo dài khoảng 100 phút dưới sự trung gian của Pakistan và Qatar. Đây là cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký Bản ghi nhớ Islamabad hôm 17/6, văn kiện được kỳ vọng mở đường cho việc giảm căng thẳng tại Trung Đông và bảo đảm hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz.
| More from WVR |
 Mỹ và Iran khởi động đàm phán, thảo luận về Lebannon và tài sản bị phong tỏa |
Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi phía Iran gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Qalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.
Tuy nhiên, tiến trình đàm phán nhanh chóng bị phủ bóng bởi những tuyên bố mới của Tổng thống Trump. Trên mạng xã hội Truth Social, ông kêu gọi Iran “ngay lập tức ngăn chặn các lực lượng ủy nhiệm được trả lương cao ở Lebanon gây rối”, đồng thời cảnh báo Washington sẽ tiếp tục tấn công Tehran nếu điều này không xảy ra.
Nhà lãnh đạo thậm chí viết rõ: “Nếu họ không làm vậy, chúng tôi sẽ đánh Iran rất mạnh một lần nữa, thậm chí còn mạnh hơn tuần trước”.
Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Fox News sau đó, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ hơn liên quan eo biển Hormuz. Ông tuyên bố Mỹ có thể kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này nếu cần thiết và thậm chí áp phí đối với các tàu thuyền qua lại nếu Tehran không đạt được thỏa thuận với Washington.
Ông Trump cũng chỉ trích Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sau khi nhà lãnh đạo Iran tái khẳng định quyền làm giàu uranium của Tehran.
Những phát biểu trên đã vấp phải phản ứng gay gắt từ phía Iran. Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời đoàn đàm phán Iran cho rằng, các tuyên bố của Tổng thống Trump là “sự vi phạm trắng trợn” điều khoản đầu tiên của Bản ghi nhớ Islamabad, trong đó quy định các bên không sử dụng những lời lẽ mang tính đe dọa trong quá trình đàm phán.
Theo truyền thông Iran, phái đoàn Tehran đã từ chối tham gia vòng đàm phán thứ hai để phản đối các phát biểu của ông Trump. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf cũng bác bỏ các lời đe dọa từ Washington.
Ông Qalibaf viết trên mạng xã hội: “Nếu những lời đe dọa đó có tác dụng, họ đã không rơi vào tình trạng như hiện nay. Chúng tôi không trông đợi gì từ những lời đe dọa của Mỹ”.
Tuy nhiên, các nguồn tin Pakistan cho biết, việc đàm phán tạm gián đoạn không đồng nghĩa tiến trình đối thoại đổ vỡ. Theo các nguồn tin này, các nhà trung gian Pakistan và Qatar đang duy trì liên lạc với phái đoàn Iran nhằm thuyết phục Tehran sớm quay trở lại bàn đàm phán.
Trong khi đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đánh giá cả Mỹ và Iran đều đang thể hiện thiện chí tìm kiếm giải pháp hòa bình: Ông đánh giá về thái độ của Iran trong đàm phán: “Họ thực sự mong muốn thúc đẩy hòa bình trong khu vực”, đồng thời nhận định Tổng thống Trump cũng mong muốn giảm căng thẳng tại Trung Đông.
Theo các nguồn tin ngoại giao, dù vòng đàm phán đầu tiên đã kết thúc, các nhóm kỹ thuật của hai bên vẫn đang chờ chỉ đạo từ lãnh đạo cấp cao để xác định thời điểm nối lại thương lượng.
Các bất đồng chủ yếu hiện tập trung vào hai vấn đề. Iran yêu cầu Israel chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công tại Lebanon và muốn có lộ trình rõ ràng cho việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Tehran ở nước ngoài. Trong khi đó, phía Mỹ cho rằng các vấn đề tài chính sẽ được xử lý trong các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo, đồng thời yêu cầu Hezbollah chấm dứt các hoạt động nhằm vào lực lượng Israel.
Dù chưa đạt được đột phá, việc hai bên ngồi vào bàn đàm phán trực tiếp sau nhiều tháng đối đầu vẫn được xem là bước tiến đáng chú ý. Tuy nhiên, những diễn biến trong ngày đầu tiên cho thấy khoảng cách giữa Washington và Tehran vẫn còn rất lớn, khiến triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn đối mặt không ít thách thức.
Đọc bài gốc tại đây.